Teodorówka

HISTORIA

Teodorówka powstała ok. 1660 r. w dobrach biłgorajskich będących własnością Teodora Gorajskiego, któremu zawdzięcza swoja nazwe. Po jego śmierci miał miejsce podział majątkowy (1665 r.). Teodorówkę otrzymali Zbigniew, Teodor i Andrzej Suchodolscy. We wsi funkcjonowała huta szkła (do I połowy XVIII w.). Po procesach spadkowych między Suchodolskimi, a Markiem Butlerem wieś weszła w skład klucza radzięcińskiego, który przysądzono Butlerowi. W 1773 r. po kolejnym podziale dóbr, Teodorówka wraz z folwarkiem przypadła Krzysztofowi Szczytowi. Pod koniec XVIII w. wieś zamieszkiwało 341 osób. W 1818 r. wieś należała do Emiliana Russiana, a w latach trzydziestych XIX w. znalazła się w rękach rodziny Nemirowskich, we włościach frampolskich. W 1840 r. miało miejsce gradobicie, w wyniku którego chłopi „wszelkie plony co do ostatniego ziarna stracili”. W 1861 r. aresztowano Jana Odrzywolskiego, mieszkańca Teodorówki, oskarżonego o podburzanie chłopów. Ukaz z 1864 r. uwłaszczył 63 gospodarzy (926 mórg). W latach osiemdziesiątych XIX w. folwark należący do Eustachego Pogorzelskiego został rozparcelowany. Na jego gruntach powstało kilka kolonii. W 1905 r. funkcjonował we wsi wiatrak. W 1916 r. powstała szkoła powszechna. W 1921 r. wieś liczyła, wraz z kolonią, 153 domy i 909 mieszkańców. W czerwcu i lipcu 1943 r. Teodorówkę dotknęły częściowe wysiedlenia. W lipcu 1944 r. oddział BCh zaatakował wycofujących się Niemców. W latach 1955-72 Teodorówka była siedzibą gromady obejmującej 4 sołectwa (Komodziankę, Teodorówkę, Teodorówkę Kolonię, Smoryń) o powierzchni 20,4 km2 i liczbie mieszkańców 1824 (1958 r.). Teodorówka Kolonia Folwark Teodorówka istniał co najmniej od XVIII w. W 1818 r. liczył 4 budowle. W II połowie XIX w. obejmował on 658 mórg i należał do Eustachego Pogorzelskiego. W 1886 i 1889 r. został on całkowicie rozparcelowany. Działki (336 ha) zakupili osadnicy i utworzyli kilka kolonii. W 1905 r. liczyły one łącznie 18 domów i 110 mieszkańców. Kolonia Teodorówka wyodrębniła się w sołectwo w okresie międzywojennym. Podczas II wojny światowej okupanci dokonali częściowych wysiedleń (1943 r.). W 1944 r. Kolonia liczyła 39 domów.